Ecologie van zeegrassen



Set VN link, Property name = Context, Property VN name = Context

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result = Zeegras Ecologie van zeegras VN

End Set VN link


Set VN link, Property name = Produces, Property VN name = Produces

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Consumes, Property VN name = Consumes

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Part of, Property VN name = Part of

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Instance of, Property VN name = Instance of

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result =

End Set VN link


Set VN link, Property name = Concerns, Property VN name = Concerns

Model link = Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen

Result =

End Set VN link














Figuur 1: Ondergedoken groot zeegras (Zostera marina) (Wanink en Van der Graaf 2008)
.

Zeegrassen zijn aquatische angiospermen en de enige bloeiende planten die zijn aangepast aan een zout milieu. Hoewel zeegrassen lijken op terrestrische grassen, zijn ze er niet aan verwant. Zeegrassen komen over de hele wereld voor (Green & Short 2003). Wereldwijd worden er twaalf genera onderscheiden die zijn ingedeeld in vier families: Zosteraceae, Posidoniaceae, Cymodoceae, en Hydrocharitaceae (Govers, 2014 (Chapter 1)). Er worden in Nederland twee soorten zeegras aangetroffen: Zostera noltii Hornem. - klein zeegras - en Zostera marina L. - groot zeegras.

Zostera noltii is een meerjarige soort, die in het litoraal voorkomt. De plant heeft een relatief groot rizoomsysteem, waarmee hij overwintert. In de voorjaars- en zomerperiode ontwikkelt zich hierop een grasachtige plant met kleine smalle bladeren (lengte tot 25 cm, breedte 0.5 - 1,5 mm).

Zostera marina is zowel eenjarig als meerjarig. In het litoraal van West-Europa is de soort over het algemeen eenjarig, terwijl hij sublitoraal en submers meerjarig is. Op een relatief kleiner wortelstelsel ontwikkelt zich in voorjaar en zomer een forse plant die in het litoraal tot ca. 60 cm en sublitoraal en submers, afhankelijk van de helderheid van het water één tot vele meters lang kan worden met bladeren van ca. 2 - 5 mm breed. Vroeger werd bij Zostera marina nog onderscheid gemaakt in een breedbladige en een smalbladige ondersoort. De smalbladige vorm groeit op de periodiek droogvallende slikken en platen. De breedbladige vorm groeide waarschijnlijk rond de laagwaterlijn en permanent onder water. Deze vorm kwam tot eind jaren 1980 voor in het Havenkanaal van Goes, maar is verdwenen na de grote verbeteringswerken aan de het kanaal. Recentelijk wordt dit onderscheid in principe niet meer gemaakt, omdat de verschillen mogelijk fenotypisch worden bepaald (de Jong en de Jonge, 1989).

In Harmsen (1936) en van Katwijk et al (2000), zie ook van der Heide et al (2006), wordt echter aangegeven dat er in de Waddenzee in het verleden sprake was van twee morfologische typen, een flexibel type en een robuust type. Het flexibele type groot zeegras is voornamelijk eenjarig, groeit op de droogvallende slikken en platen rond NAP en valt hierdoor bij elke getijdencyclus langdurig (± 6 uur) droog; dit type komt nog steeds, spaarzaam, voor in Nederland. Het robuuste type groot zeegras is meerjarig, groeide rond de laagwaterlijn en daaronder en kwam vroeger voor in uitgestrekte velden in het westelijk deel van de Waddenzee. In de jaren 30 van de vorige eeuw is dit morfotype uitgestorven.

Figuur 2: Aanvoer van groot zeegras in de haven van Den Oever voor het uitbreken van de wierziekte (Wanink en Van der Graaf 2008)
.

Zeegrassen zijn de enige zaadplanten die zich volledig aangepast hebben aan een permanent overstroomd zoutwatermilieu. Hierdoor hebben ze een sterke concurrentiepositie. Zeegrasecosystemen hebben hoge natuurwaarden. De velden vervullen een aantal functies die voor die specifieke systemen erg waardevol zijn. Zo stabiliseert een zeegrasveld het sediment. Doordat de velden vaak hoge dichtheden bereiken wordt de erosie sterk gereduceerd. Daarnaast worden de zeegrasvelden ook wel gezien als kraamkamer en schuilplaats voor vissen en andere mariene macrofauna. Ook de mens heeft gretig gebruikgemaakt van de hoge productiviteit van zeegrasvelden. Veel mensen in het noorden van Nederland verdienden in het begin van de vorige eeuw hun kost met 'wier'visserij. Zij gingen met grote boten eropuit om enorme hoeveelheden zeegras binnen te halen (zie figuur 2). De planten werden gebruikt voor bijvoorbeeld dijkversteviging, matrasvulling, isolatiemateriaal of bemesting (Wijgergangs en de Jong, 1999).

Conceptmap ecologie zeegrassen

Onder de referenties staat een zogenaamde conceptmap met daarin aangegeven de factoren die het voorkomen van zeegras bepalen en de relaties daartussen. De factoren en processen zijn aanklikbaar voor de achterliggende informatie.



Zeegras Invang van sediment VN Zeegras Voortplanting VN Zeegras Groei en ontwikkeling zeegras VN Zeegras Troebelheid water VN Zeegras Licht VN Zeegras Zoutgehalte VN Zeegras Nutriënten VN Zeegras Waterdynamiek VN Zeegras Begrazing VN Zeegras Wasting disease VN Zeegras Temperatuur VN Zeegras Bodem VN Zeegras Hoogte/diepte VN Zeegras Epifyten en perifyton VN Zeegras Wadpier VN Zeegras Visserij VN Zeegras Eutrofiëring VN Zeegras Baggeren zandwinningen specieberging VN Zeegras Waterbouwkundige werken VN Zeegras Verontreiniging met milieugevaarlijke stoffen VN Zeegras Menselijke activiteiten VN Zeegras Ecosysteemfuncties zeegras VN Zeegras Macroalgenbloei VN Zeegras Klimaatverandering VN Zeegras Algemene ecologie van zeegrassen VN Zeegras Ecosysteemfuncties zeegras VN Zeegras Aanleg van de Afsluitdijk VN Zeegras Wasting disease VN Zeegras Groei en ontwikkeling zeegras in de Waddenzee VN Zeegras Troebelheid Waddenzee VN Zeegras Zoutgehalte Waddenzee VN Zeegras Waterdynamiek Waddenzee VN Zeegras Licht VN Zeegras Getijdeamplitude Waddenzee VN Zeegras Transport van zeegraszaad VN Zeegras Opslibbing VN Zeegras Ecologie van zeegras in de Waddenzee VN Zeegras Ecologie van zeegras VN Zeegras Zeegras VNEcologie zeegras V20190417
Over deze afbeelding
HZ University of Applied Sciences
Delta Academy
Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Projectbureau Zeeweringen
Waterschap Scheldestromen
Provincie Zeeland
Deltares