Veerse Meer na afsluiting van de Noordzee


Context VN set links: model = VM Veerse Meer na afsluiting van de Noordzee


Set VN link, Property name = Supercontext, Property VN name = Supercontext

Model link = VM Veerse Meer na afsluiting van de Noordzee

Result =

End Set VN link












Figuur 1: Oude dijk aan het Veerse Meer in de buurt van Wolphaartsdijk (foto: Beeldbank Rijkswaterstaat, Harry van Reeken).

Situatie voor ingebruikname doorlaatmiddel Oosterschelde

Het Veerse Meer is een kunstmatig meer. Het werd aangelegd in 1960/1961, toen er nog van uit werd gegaan dat de Oosterschelde een (zoet) meer zou worden zonder getij. Door de koppeling aan de Oosterschelde dat met de aanleg van de Oosterscheldekering een zout getijdensysteem is geworden, is het water in het Veerse Meer brak geworden.
Het Veerse Meer is zelden zouter geweest dan 10 g Cl-/l. en de bovengrens van de brakwater ligt op 10 g Cl-/l. Op basis van de soorten bodemdieren die in het Veerse Meer algemeen waren, moest het meer eerder gekwalificeerd worden als verarmd marien dan als brak.

In het meer werd een tegennatuurlijk waterpeil gehandhaafd: in de zomer hoger dan in de winter. Het lage winterpeil werd gekozen om water uit de omliggende polders te kunnen lozen (uitslaan) op het meer. In de winter functioneerde het Veerse Meer kortom als ontvangend oppervlaktewater voor overtollig regenwater.
Naast de functie ‘ontvangend oppervlaktewater’ zijn de volgende functies aan het meer toegekend: landbouw, natuur, recreatie, scheepvaart en wonen. In de jaren na het ontstaan van het Veerse Meer is het hele gebied zodanig ingericht en beheerd dat de verschillende functies allemaal zo goed mogelijk tot hun recht kwamen. De functies gingen over het algemeen in goede harmonie samen. Dat komt deels door de scheiding die de seizoenen teweegbrengen. “In de zomer is het meer voor de recreanten, in de winter voor de vogels”.

De waterkwaliteit, met name de geur en het doorzicht, was echter slecht en dat had een negatieve invloed op de belevingswaarde van gebruikers en recreanten. Door de hoge belasting van nutriënten die met het polderwater in het meer kwamen, ontstond in het meer vaak een overmatige groei van algen. Zeesla werd daarbij als hinderlijk ervaren. Vooral als het waterpeil voor de winterperiode was verlaagd, zorgden grote massa’s afgestorven, rottende zeesla voor stankhinder (Holland et al. 2004).


Situatie na gebruik doorlaatmiddel

Figuur 2: Luchtfoto van het doorlaatmiddel Katse Heule in de Zandkreekdam met links het Veerse Meer en rechts de Oosterschelde (foto: Beeldbank Rijkswaterstaat, Joop van Houdt).

Om de negatieve processen voor de waterkwaliteit en ecologie tegen te gaan, is in 2004 een doorlaatmiddel in gebruik genomen waardoor betere wateruitwisseling tussen de Oosterschelde en het Veerse Meer mogelijk werd. Dit doorlaatmiddel in de Zandkreekdam, in de vorm van twee openingen van 5,5 bij 3 meter en 82 meter lang, kwam op de plaats van de twee laatste caissons in de Zandkreekdam die in 1960 voor de afsluiting van de Zandkreek hadden gezorgd. Het doorlaatmiddel maakt een wateruitwisseling van gemiddeld 40 m3/sec mogelijk. Het doorlaatmiddel heet de ‘Katse Heule’ en is vernoemd naar het nabijgelegen dorp Kats en het woord ‘Heule’ dat Zeeuws is voor waterdoorlaat (Figuur 2). De inbreng van Oosterscheldewater heeft het zoutgehalte laten stijgen en het zuurstofgehalte in diepere delen van het meer gedurende de zomer verhoogd (Craeymeersch en De Vries 2007). Het doorlaatmiddel in de Zandkreekdam is de waterkwaliteit van het Veerse Meer ten goede gekomen en het aantal mariene soorten is weer toegenomen door het verhoogde en meer stabiele zoutgehalte (14-16 g Cl-/l) Hoewel de waterkwaliteit is verbeterd en de biodiversiteit toeneemt, blijft het de vraag of dit herstel volledig zal doorzetten. Zeegras komt niet meer voor en het is onzeker welke vestigingscondities ontbreken. Een complicerende factor is daarnaast de massale invasie van Japanse oesters die andere filtrerende bodemdieren verdringt, een laag van schelpenmateriaal achterlaat en overlast veroorzaakt voor (water)recreanten.
Wijnhoven et al. (2009) geven een overzicht van de verbeteringen van de waterkwaliteit in de eerste jaren na de ingebruikname van de Katse Heule.

Kerndocumenten

De documenten die hieronder worden genoemd zijn te beschouwen als kerndocumenten, aangezien ze de belangrijkste kennis over het watersysteem en het beheer van het Veerse Meer samenvatten:

Veerse Meer uitgebreid

Onder de referenties ziet u een zogenaamde conceptmap die als navigatiemiddel fungeert om toegang te krijgen tot de informatie over het Veerse Meer. De onderdelen van de conceptmap zijn aan te klikken waardoor de onderliggende informatie beschikbaar komt. Meer uitleg over het gebruik van de conceptmaps vindt u op de pagina Leeswijzer conceptmap.

Veerse Meer in het kort

Een samenvatting van het informatiesysteem Veerse Meer vindt u in de zogenaamde Guided Tour. De Guided Tour leidt u op een overzichtelijke manier door de belangrijkste elementen van dit informatiesysteem.



VM Ontwikkeling van micro- en macro-algen VN VM Ontstaan van zuurstofloze diepere delen VN VM Ontwikkeling oevers VN VM Nutriëntenconcentraties VN VM Waterbalans VN VM Fluctuaties van het zoutgehalte VN VM Chlorofylconcentratie VN VM Doorzicht VN VM Ontwikkeling oeverflora VN VM Zoöplankton VN VM Vogels VN VM Vissen VN VM Bodemdieren VN VM Kwallen VN VM Japanse oester VN VM Ontwikkeling flora en fauna VN VM Concentratie gevaarlijke stoffen VN VM Werking doorlaatmiddel Katse Heule VN VM Peilfluctuaties VN VM Instroom van nutriënten VN VM Ecologie Veerse Meer na ingebruikname doorlaat VN VM Doelstelling waterbeheer VN VM Ontwikkeling van micro- en macro-algen VN VM Ontstaan van zuurstofloze diepere delen VN VM Ontwikkeling oevers VN VM Nutriëntenconcentraties VN VM Waterbalans VN VM Peilfluctuaties VN VM Fluctuaties van het zoutgehalte VN VM Chlorofylconcentratie VN VM Doorzicht VN VM Ontwikkeling oeverflora VN VM Zoöplankton VN VM Vogels VN VM Vissen VN VM Bodemdieren VN VM Ontwikkeling flora en fauna VN VM Concentratie gevaarlijke stoffen VN VM Peilfluctuaties VN VM Ecologie Veerse Meer voor ingebruikname doorlaat VN VM Richtlijnen en functie-eisen VN VM Monitoring Veerse Meer VN VM Veerse Meer na afsluiting van de Noordzee VNVeerse meer voor en na doorlaatmiddel
Over deze afbeelding
HZ University of Applied Sciences
Delta Academy
Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Projectbureau Zeeweringen
Waterschap Scheldestromen
Provincie Zeeland
Deltares